Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một loài cây, quả của nó: Cây thân gỗ, quả có vị rất đắng, thường được dùng trong ví von, thành ngữ.
   • Hình ảnh ẩn dụ cho sự đắng cay, khổ đau phải chịu đựng trong lòng mà không thể nói ra: "bồ hòn" thường được dùng để ám chỉ nỗi buồn, nỗi khổ tâm mà người ta phải ngậm chặt, nuốt vào trong.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa thực):

  • Quả bồ hòn có vị rất đắng.
  • Ngày xưa, người ta có thể dùng quả bồ hòn để thay thế xà phòng.

• Danh từ (nghĩa ẩn dụ):

  • Câu chuyện ấy khiến lòng anh đắng như ngậm bồ hòn.
  • Nỗi oan ức không biết tỏ cùng ai, bà cứ ngậm bồ hòn mà sống qua ngày.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ngậm bồ hòn" / "ngậm quả bồ hòn": một thành ngữ cố định, diễn tả việc phải chịu đựng, nuốt nỗi đắng cay, oan ức vào trong mà không thể giãi bày.
  • Vì gia đình, ông ấy đành ngậm bồ hòn chịu đựng mọi điều tiếng.
• "đắng như bồ hòn": so sánh để nhấn mạnh vị đắng hoặc nỗi cay đắng tột cùng.
  • Lời từ chối ấy đắng như bồ hòn.

Biến thể và từ gần giống

• Cay đắng (tính từ): chỉ sự đau khổ, buồn phiền trong tâm hồn.
• Ngậm đắng nuốt cay (thành ngữ): có nghĩa tương tự "ngậm bồ hòn", chỉ sự cam chịu, nhẫn nhục.

Từ đồng nghĩa (trong ngữ cảnh ẩn dụ)

• Nỗi cay đắng: nỗi lòng đau xót, uất ức.
• Nỗi oan ức: nỗi khổ vì bị hiểu lầm, bị đối xử bất công.

Thành ngữ liên quan

• "Ngậm bồ hòn làm ngọt": Biến cái đắng thành ngọt, hàm ý cố gắng chịu đựng, nhẫn nại trước nghịch cảnh hoặc tự an ủi mình.
  • Cuộc sống khó khăn, bà cứ phải ngậm bồ hòn làm ngọt mà sống.
• "Khi thương củ ấu cũng tròn, khi ghét bồ hòn cũng méo": Thành ngữ dân gian, ý nói khi yêu thì cái gì cũng đẹp, cũng tốt; khi ghét thì cái gì cũng xấu, cũng đáng chê. Ở đây, "bồ hòn" (vốn tròn) bị coi là "méo" do ác cảm.
  • Đó là chuyện khi thương củ ấu cũng tròn, khi ghét bồ hòn cũng méo, anh đừng bận tâm làm gì.

1. ám chỉ người có việc buồn khổ mà không nói ra được